توسعه شهری

۱۲ چالش‌ توسعه شهری در ایران

شهر به‌عنوان یک پدیده بسیار پیچیده، در عین حال زنده و پویا است. ابعاد توسعه شهری با حوزه­‌های مختلف دانش بشری در تعامل دوسویه قرار دارد. در کشور ما، اما هنوز این مهم به درستی درک نشده و این امر مشکلات زیادی را در نظام شهر و شهرنشینی کشور به وجود آورده است.

مقوله توسعه شهری در ایران به دلایل مختلفی قابل تحلیل و بررسی است، در این راستا تحقیق و بررسی چالش‌های توسعه شهری می­‌تواند به صورت یک کلیت منسجم موضوع بسیار جالبی برای تشریح باشد. آنچه تاکنون در توسعه شهری ایران اهمیت بالایی داشته است، جنبه‌های سودآوری رشد شهری بوده که تنها سبب رشد کمی شهرها شده و جنبه‌های کیفی (ابعاد اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و حقوقی) آن به فراموشی سپرده شده است.

به طور کلی مواردی را که می‌‌توان به عنوان ابر چالش‌های توسعه شهری در ایران به حساب آورد به اختصار و به شرح زیر است:

1- درآمد ناپایدار شهری؛ با توجه به مکانیسم‌­های منطقی و کارآمدی که در شهرهای توسعه یافته در راستای کسب درآمد پایدار شهری صورت گرفته است متأسفانه در نظام شهری ایران هنوز این مهم تحقق نیافته است.

2- عدم اجرا و به­‌کارگیری ظرفیت‌های مدیریت یکپارچه و حکمروایی خوب شهری و در واقع گذار از حکومت شهری به حکمروایی خوب شهری که به‌عنوان الگوی نوین مدیریت شهری در جهان مطرح است.

3- فقر شهری؛ که ریشه در عدم برنامه‌ریزی و مدیریت فضایی در سطوح ملی، منطقه­‌ای و شهری دارد. در واقع تحولات اجتماعی و اقتصادی، رشد سریع جمعیت و شهرنشین شدن شتابان ایران در دهه‌­های اخیر، پدیده فقر شــهری و نابرابری­‌های اجتماعی و اختلاف شــدید طبقاتی را به­‌عنوان یکی از شاخصه‌های زندگی شهرهای جهان­‌سومی بر زندگی شهری عارض کرده اســت.

4-حاشیه نشینی؛ که در اثر غفلت و کم‌کاری در توسعه مناطق روستایی و بعضاً درون شهرها اتفاق افتاده و به صورت نمادی از فقر شهری بروز کرده است.

5-مسکن نامناسب شهری؛ فقدان سیاست و راهبرد منظم برای توسعه بخش مسکن که سبب بی­‌مسکنی گروه‌­های نیازمند و بالا رفتن قیمت مسکن شده و مقوله مسکن را به عنوان چالشی اساسی برای شهروندان رقم زده است.

6- آسیب‌پذیری شهرها؛ این معضل در حوزه‌های مختلف و در اثر بروز سوانح طبیعی و انسان­‌ساخت طی چند سال اخیر در اکثر شهرهای کشور قابل مشاهده است.

7-ضعف دیپلماسی موفق و کارآمد شهری؛ در راستای کسب موفقیت‌­های داخلی و خارجی شهرهای کشور و در بستر ظرفیت‌های موجود در شبکه شهرهای جهانی، این مقوله باید با دقت و توان بالایی پیگیری شود.

8-عدم شــکل­‌گیری و توسعه جامعه مدنی در سایه کم­‌توجهی به توسعه حقوق شهروندی که ریشه مسائل و مشکلات عظیمی در شهرهای کشور است.

9- عدم توجه کافی به اهمیت و ضرورت مقوله پایداری زیست‌محیطی در توسعه شهرهای کشور. متاسفانه اکثر اقداماتی که در راستای رشد و توسعه شهری کشور صورت گرفته است آثار مخرب زیست­‌محیطی را در پی داشته است.

10- عدم توجه کافی به توسعه حمل‌­ونقل پایدار که مشکلات ترافیک و آلودگی شهری را سال­‌هاست بر شهر و شهروندان تحمیل کرده است.

11- عدم توجه به ویژگی‌های فرهنگی جامعه؛ توسعه شهری و توسعه فرهنگی رابطه دوسویه دارند و همدیگر را تحت تأثیر قرار می­‌دهند. بحث توسعه فرهنگی در برنامه‌­ریزی­‌های شهری کشور، مورد غفلت واقع شده است.

12- توسعه نامتوازن شهری: که کلیت نظام شهری در ایران را دامن زده است و پیامدهای ناگواری برای شهر و شهروندان در پی داشته است.

در مجموع باید به این نکته اشاره شود که اکثر این مشکلات و چالش‌­ها در شهرهای مختلف دنیا تجربه شده و در راستای بروز این معضلات، راهکارهایی در حوزه مدیریت و برنامه­‌ریزی توسعه شهری در مقیاس جهانی، شکل گرفته است.

این امر تا حدودی کار را برای مدیران و متولیان توسعه شهری در ایران تسهیل می­‌کند، چراکه با دقت در درک جوهر و ماهیت این مشکلات و راهبردها و با توجه به نوع و چگونگی بروزشان در نظام شهری ایران، می­‌توان راهبردهای جهانی را بومی کرده و حتی‌­الامکان از ظرفیت‌­های این تجربیات جهانی در راستای کاهش چالش­ها و معضلات کنونی شهری در کشور، نهایت استفاده را ببریم.

مصطفی خزایی- کارشناس برنامه ریزی استراتژیک شهری و مدرس دانشگاه

پایان خبر/

برچسب‌ها
آژانس کسب و کار (16) اخبار کسب و کار (8) اخبار کسب و کار ایران (6) استراتژی بازاریابی (9) استراتژی کسب و کار (10) اشتغال آفرینی (16) اشتغال زایی (22) اشتغال پایدار (7) اقتصاد ایران (14) اقتصاد دانش بنیان (9) اقتصاد دیجیتال (7) ایجاد اشتغال (24) ایده کسب و کار (5) بازاریابی دیجیتال (6) بازاریابی کسب و کار (16) باشگاه مشتریان (7) برنامه کسب و کار (13) برندسازی کسب و کار (7) بهبود فضای کسب و کار (11) توسعه کارآفرینی (8) توسعه کسب و کار (19) حمایت از کسب و کار (8) حمایت از کسب و کارها (5) دولت سیزدهم (13) راه اندازی وب سایت کسب و کار (5) راه اندازی کسب و کار (27) راه اندازی کسب و کار خانگی (5) رشد تولید (6) رشد و توسعه کسب و کار (20) رشد کسب و کار (33) رونق تولید (7) شرکت های دانش بنیان (8) شورای عالی کار (7) طرح کسب و کار (5) مجوزهای کسب و کار (5) مدیریت ارتباط با مشتری (17) مدیریت کسب و کار (46) مشاور کسب و کار (11) نرخ بیکاری (6) وزارت کار (21) کسب و کار آنلاین (9) کسب و کار الکترونیک (6) کسب و کار ایران (23) کسب و کار اینترنتی (8) کسب و کار دیجیتال (5)